AutoCAD Nedir?
AutoCAD, 1982 yılında ABD merkezli Autodesk firması tarafından üretilip geliştirilen, kâğıt üzerinde yapılabilen her türlü teknik çizimin bilgisayar ortamında yapılmasını sağlayan bir yazılımdır. Dünya üzerinde bilgisayar destekli tasarım olarak bilinen CAD (Computer Aided Design) tabanlı programların öncüsü konumundadır. 1982 yılından bugüne kadar yaklaşık 20 kez sürüm değişikliğine uğrayarak bugüne kadar gelmiştir.
Diğer teknik çizim ve tasarım programlarıyla karşılaştırıldığında dünya üzerinde en yaygın olarak kullanılan program olan AutoCAD’in, yaklaşık 17 ayrı dilde sürümü bulunmaktadır. Ancak AutoCAD’ i diğer programların önüne çıkaran esas özelliği değişik işletim sistemlerinde de çalışabiliyor olmasıdır. (DOS, Windows, UNIX, Macintosh)
AutoCAD kimler içindir?
AutoCAD hazırlanırken içeriğinde katkısı olan onlarca meslek disiplinin katkıları yüzünden tahmin edebileceğiniz gibi program, herhangi bir meslek grubuna özel olarak hitap etmemektedir. Tabii ki mesleği itibariyle üretime veya inşaata esas oluşturacak çizim ve/veya tasarım yapan meslek grupları (mimar, inşaat mühendisi, inşaat teknikeri, makine mühendisi, makine teknikeri vb.) AutoCAD’i daha yoğun kullanıyor oldukları için bu meslek gruplarına hitap ediyor gibi görünse de, esasında içerisinde “çizim” olan her türlü teknik üretimin yer aldığı alanda rahatlıkla kullanılabilmektedir. Kullanıldığı alan ve hitap ettiği meslek grupları hakkında basit anlamda bir yelpaze oluşturmak gerekirse, AutoCAD programı şu mesleklerle ilişkilendirilebilir:
Mimar,İnşaat Mühendisi (ve inşaat teknikeri),Makine Mühendisi (ve makine teknikeri),Peyzaj Mimarı,İçmimar,Şehir Plancısı,Elektrik Mühendisi (ve elektrik teknikeri),Harita Mühendisi (ve harita teknikeri),Mobilya Dekoratörü,Endüstri Mühendisi,Endüstri ve Ağaç İşleri Mühendisi,Grafiker ,Tasarımcı.
AutoCAD TARİHÇE
AutoCAD Version 1.0 (Release 1) – December 1982
AutoCAD Version 1.2 (Release 2) – April 1983
AutoCAD Version 1.3 (Release 3) – August 1983
AutoCAD Version 1.4 (Release 4) – October 1983
AutoCAD Version 2.0 (Release 5) – October 1984
AutoCAD Version 2.1 (Release 6) – May 1985
AutoCAD Version 2.5 (Release 7) – June 1986
AutoCAD Version 2.6 (Release 8) – April 1987
AutoCAD Release 9 – September 1987
AutoCAD Release 10 – October 1988
AutoCAD Release 11 – October 1990
AutoCAD Release 12 – June 1992 (last release for Apple Macintosh)
AutoCAD Release 13 – November 1994 (last release for Unix, MS-DOS and Windows 3.11)
AutoCAD Release 14 – February 1997
AutoCAD 2000 (R15.0) – March 1999
AutoCAD 2000i (R16)- July 2000
AutoCAD 2002 (R17) – June 2001
AutoCAD 2004 (R18) – March 2003
AutoCAD 2005 (R19) – March 2004
AutoCAD 2006 (R20) – March 2005
AutoCAD 2007 (R21) – March 2006
AutoCAD 2008 (R22) – March 2007
AutoCAD 2009 (R23) – February 2008
autocadhocasi.com” target=”_blank”>AutoCAD 2010 (R24) – Martch (2009)
Örnekler
1. AutoCAD’ e GİRİŞ
“Line” Komutu: Doğru parçaları çizmek için kullanılır.
Araç çubuğu(toolbar): Draw > Line
Menü (menu): Draw > Line
Komut (command): Line veya L
Araç Paleti(tool palettes): Draw > Line
Kontrol Paneli (dashboard): 2D Draw>Line
Yukarıdaki yöntemlerden biri ile line komutu verilir.
Command: line (komut satırına line yaz ve enter’a bas)
Specify first point: (çizim alanında bir nokta tıkla veya 50,50 şeklinde bir nokta gir ve enter’a bas)
Specify next point or [Undo]: (çizim alanında bir nokta tıkla veya 100,50 şeklinde bir nokta gir. Komutu bitirmek için enter’a bas ya da devam etmek için yeni bir nokta gir)
Line komutunun 3 opsiyonu vardır: continue, close, undo
Autocad’ te Koordinat Giriş Yöntemleri
AutoCAD de 2 tür nokta girişi yapılabilir;
Doğrudan koordinat girişi yapılarak
İmleç veya çizim öğelerinden yararlanarak
Burada doğrudan koordinat girişi anlatılacaktır. Doğrudan koordinat girişi, komut satırından yapılmaktadır.
KOORDİNAT SİSTEMLERİ
Düzlemde bir nokta tanımlamak için, referans olarak kesişen iki dik çizgi alınır. Yatay eksene X, düşey eksene Y, iki eksenin kesişme noktasında da orijin denir. X ve Y eksenleri düzlemi 4 parçaya böler. X koordinatı X ekseni üzerinde orijinden yatay uzaklığı verir. Y koordinatı ise Y ekseni üzerinde orijinden düşey uzaklığı verir. Orijin X=0 ve Y=0 dır. Koordinatlar negatif ve pozitif olabilir. Bu metodla nokta tanımlanmasına Kartezyen Koordinat Sistemi denir. AutoCAD te orijin, ekranın sol alt köşesinde yer alır. AutoCAD te XY düzleminde bir nokta tanımlamak için aşağıdaki koordinat sistemlerini kullanır:
1. Mutlak koordinatlar
2. İzafi koordinatlar
a. İzafi dikdörtgen koordinatlar
b. İzafi açısal koordinatlar
3. Direkt koordinat girişi
Mutlak Koordinat Sistemi
Mutlak koordinat sisteminde düzlemde bir noktanın konumu orijine göre noktanın apsisi x ve ordinatı y olmak üzere (x,y) şeklinde tanımlanır. Noktanın koordinatı komut satırına x,y(x virgül y) şeklinde girilir. Genellikle başlangıç noktası girişinde tercih edilir.
Örnek 1:
Şekil 1.3
Şekil 1.4 Şekil 1.3 ün 10,10 başlangıç noktasından başlayarak mutlak koordinat sisteminde çizilmesi
İzafi Koordinat Sistemi
İzafi koordinatlarda 2 tip vardır: İzafi dikdörtgen ve izafi açısal
İzafi Dikdörtgen Koordinatlar
İzafi dikdörtgen koordinat girişinde birbirini takip eden noktaların bir önceki noktaya göre koordinatları verilir. @ işareti bir önceki noktanın (0,0) olarak kabul edileceği anlamına gelir ve ardından çizim yönü dikkate (+ veya -) alınarak son noktaya dik uzaklığı x ve y girilir.
Hatırlatma:Eğer dinamik giriş(Dynamic Input) açıksa, dinamik giriş kutularına ilk değer girildikten sonra virgül(,)konursa AutoCAD izafi açısal giriş formundan izafi dikdörtgen giriş formuna geçecektir.
Örnek 2: Aşağıdaki şekli başlangıç noktasını 35,180 alarak izafi dikdörtgen koordinat giriş yöntemine göre çiziniz.
Command: line (Enter)
Line Specify first point:35,180 (Enter)
Specify next point or [Undo]: @60,0 (Enter)
Specify next point or [Undo]: @0,15 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @-20,0 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @0,15 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @20,0 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @0,40 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @-35,0 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @0,5 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @-25,0 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @0,-30 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @10,0 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @0,-20 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @-10,0 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: c (Enter)
Örnek 3: Aşağıdaki şekli, başlangıç noktasını 30,40 alarak izafi dikdörtgen koordinat giriş yöntemine göre çiziniz.
İzafi Açısal Koordinatlar
İzafi açısal koordinat girişinde 2.noktanın 1.noktaya göre koordinatı, 2.noktanın 1.noktaya uzaklığı r ve yeni orijinden 2.noktaya çizildiği varsayılan vektörün yatayla yaptığı açı olmak üzere @r< şeklinde tanımlanır. @ işareti bir önceki noktanın (0,0) olarak orijin kabul edileceği anlamına gelir. Noktanın koordinatı komut satırına @r< şeklinde girilir.
Command: Line (Enter)
Specify first point: 1,1 (Enter)
Specify next point or [Undo]: @5<30 (Enter)
Not: Dinamik giriş (DYN) açıksa uzunluk kutusuna değer girilir ve ardından < işaretine veya TAB tuşuna basılarak açı kutusuna açı değeri girilir.
Örnek 4: Aşağıdaki şekli, başlangıç noktasını 25,40 alarak izafi açısal koordinat giriş yöntemine göre çiziniz.
Command:Line (Enter)
Command: _line Specify first point: 25,40 (Enter)
Specify next point or [Undo]: @50<0 (Enter)
Specify next point or [Undo]: @100<30 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @30<90 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @50<180 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: @100<210 (Enter)
Specify next point or [Close/Undo]: c (Enter)
Örnek 5: Şekil 1.11 de görülen şekli mutlak, izafi dikdörtgen ve izafi açısal koordinat sistemlerini kullanarak çiziniz.
2. 2 BOYUTLU ÇİZİM UYGULAMALARI
Şekil 2.1 den 2.11’ a kadar olan şekilleri izafi dikdörtgen ve izafi açısal koordinat giriş yöntemlerine göre line komutu ile çiziniz.
Şekil 2.1
Şekil 2. 2
Şekil 2. 3
Şekil 2. 4
Şekil 2. 5
Şekil 2. 6
Şekil 2. 7
Şekil 2. 8
Şekil 2. 9
Şekil 2.10 Şekil 2.11
Şekil 2.12
Şekil 2.13
Şekil 2.14 den 2.19 a kadar olan şekilleri line ve circle komutları ile çiziniz.
Şekil 2. 14
Şekil 2.15 Şekil 2.16
Şekil 2. 17
Şekil 2. 18
Şekil 2. 19
Şekil 2.20 ve 2.21’ i “line” komutuyla çiziniz. Çizime başlamadan önce durum çubuğundaki polar ayarlarında relative to last segment opsiyonunu işaretleyin.
Şekil 2.20 “Polar Tracking > Polar Angle Measurement > Relative to last segment” opsiyonunu kullanınız.
Increment angle= 15o alınız.
Şekil 2.21 “Polar Tracking > Polar Angle Measurement > Relative to last segment” opsiyonunu kullanınız.
Increment angle= 15o alınız. Parantez içindeki değerler noktaların mutlak koordinatlarını göstermektedir.
Şekil 2.22 den Şekil 2.26 ya kadar şekilleri line, arc ve circle komutları ile çiziniz.
Şekil 2. 22
Şekil 2. 23
Şekil 2. 24
Şekil 2. 25
Şekil 2. 26
Şekil 2.27 ve 2.28 i rectangle, line, arc ve circle komutları kullanarak çiziniz.
Şekil 2. 27
(chamfer first distance=5, chamfer second distance=5 )
Şekil 2. 28 Fillet radius 6 mm
Şekil 2. 29 ellipse komutu kullanarak çiziniz
Şekil 2. 30 line, arc ve polygon komutları ile çizilecek
Şekil 2.31 ve 2.32 line, arc ve circle komutları kullanılarak çizilecek.
Şekil 2.31
Şekil 2. 32
3. 2 BOYUTLU DUZENLEME KOMUTLARI (MODIFY) UYGULAMALARI
Şekil 3. 1 Copy komutu uygulaması
Şekil 3. 2 Mirror Komutu uygulaması
Şekil 3.3 Offset uygulaması
Şekil 3.4 Offset ve mirror uygulaması Şekil 3.5 Rectangular Array uygulaması
Şekil 3.6 Polar Array uygulaması
Şekil 3.7 Chamfer Uygulaması
Şekil 3. 8
Şekil 3. 9
Şekil 3. 10
Şekil 3. 11
Şekil 3. 12
Şekil 3. 13
Şekil 3. 14
Şekil 3. 15
Şekil 3. 16
Şekil 3. 17
Şekil 3. 18
Şekil 3. 19
Şekil 3. 20
Şekil 3. 21
Şekil 3. 22
Şekil 3. 23
Şekil 3. 24
4. NESNE ÖZELLİKLERİ (Object Properties) VE KATMAN (Layers) UYGULAMALARI
Şekil 4. 1
Şekil 4. 2
Şekil 4. 3
Şekil 4. 4
Şekil 4. 5
Şekil 4. 6
5. TARAMA (Hatch) UYGULAMALARI
Şekil 5.1 Hatch pattern: ANSI 31 angle:0 scale:1
Şekil 5. 2 Hatch pattern: ANSI 31 angle:0 scale:1.5
Şekil 5. 3 Hatch pattern: ANSI 31 angle:0 scale:0.5
Şekil 5. 4 Hatch pattern: BRICK angle:0 scale: 5
Şekil 5. 5 Hatch pattern: CROSS angle:0 scale:2
Şekil 5. 6 Hatch pattern: SOLID
6. ÖLÇÜLENDİRME (Dimension) UYGULAMALARI
Şekil 6. 1 Ölçülendirmede kullanılan ölçü çizgisi, bağlama çizgisi, ok ve yazılarla ilgili açıklamalar
Tablo 6.1 Çizgi kalınlıklarına göre yazı yükseklikleri ve ok büyüklükleri (TS 10841)
Çizgi Kalınlığı (line weight) 0.25 0.35 0.5 0.7 1 1.4 2
Yazı yüksekliği (Text height)
Ok uzunluğu (Arrow size) 2.5 3.5 5 7 10 14 20
Şekil 6. 2
Şekil 6. 3
Şekil 6. 4
Şekil 6. 5
Şekil 6. 6
Şekil 6. 7
Şekil 6. 8
Şekil 6. 9
Şekil 6. 10
Şekil 6. 11
Şekil 6. 12
Şekil 6. 13
Şekil 6. 14
Şekil 6. 15 Belirtilmeyen tüm radyuslar 1 mm
Şekil 6. 16
Şekil 6. 17
Şekil 6. 18
7. BLOK (Block) VE DIŞ REFERANS (Xref) UYGULAMALARI
7.1 Blok Yapma(Make) ve Yerleştirme(Insert) Uygulaması
Uygulama 1:
1. Aşağıdaki şekli çizip, Make Block yardımıyla name: blok1 olarak kaydedin.
Şekil 7. 1
2. Şekli aynı dosya içine Insert Block yardımıyla aşağıda verilen ölçekler ve döndürme açılarına göre yerleştirin.
Şekil 7. 2
3. Insert edilen şekillerden bir tanesini çift tıklayın. Açılan “edit block definition” diyalog penceresinde OK yi işaretleyin ve blok1’i aşağıdaki şekilde düzeltip kaydedin.
Şekil 7.3
Uygulama 2: Şekil 7.4 te görülen A şeklini çizin ve A isimli blok olarak kaydedin. Ardından, insert block komutunu kullanarak bloğu dikdörtgenin içine şekilde görüldüğü gibi ekleyin.
Şekil 7.4
Uygulama 3: Şekil 7.5 te görülen B şeklini (valf) çizin ve B isimli blok olarak kaydedin. Ardından, line komutuyla çizgileri çizin ve insert block komutu ile de bloğu(valfi) şekilde görüldüğü gibi ekleyin.
Şekil 7.5
7.2 Design Center Uygulaması
1. Aşağıdaki şekilleri tek bir çizim dosyası içine çiziniz.
2. Her bir şekli Make Block komutuyla blok olarak kaydedin.
3. Bu dosyayı istediğiniz bir yere dc1.dwg olarak kaydedin ve bu dosyayı kapatın.
4. Yeni bir AutoCAD dosyası açtıktan sonra AutoCAD Design Center’ ı tıklayın (ya da Ctrl+2). Az önce kaydedilen dc1.dwg dosyasını bulun ve Blocks seçeneğini tıklayın. Buradan az önce çizilen bloklara ulaşın ve birkaç kez insert ediniz.
Şekil 7. 6
7.3 Çizim Dosyalarının Blok Gibi Kullanımı için Uygulama
Uygulama : Aşağıdaki koltuk, masa ve tek yatak resimlerini 1:1 ölçekli çizip, koltuk.dwg, masa.dwg ve tekyatak.dwg olarak bir klasörün içine kaydedin. Sonra yeni bir AutoCAD dosyası açıp, oda sınırlarını belirten 400×350 ölçülerinde bir dikdörtgen çizin. Dikdörtgen içine Insert Block yardımıyla Browse’ dan koltuk.dwg, masa.dwg ve tekyatak.dwg dosyalarını çizime yerleştirin.
Şekil 7. 7
7.4 Nitelikli Blok Tanımlama (Attribute Definition) ve Uygulamaları
Uygulama 1:
1. Aşağıdaki koltuk resmini çizip, yanında verilen nitelikleri Draw menüde Block>Define Attributes… komutundan aşağıdaki verilen özelliklere göre tanımlayın.(Text height=1.5)
2. Koltuk resmini ve nitelikleri seçerek make block komutuyla name:nitelikli koltuk olarak kaydedin.
3. Insert Blok komutuyla nitelikli koltuk bloğunu aynı çizim içine birkaç defa yerleştirin.
Şekil 7. 8
Nitelik İsmi
(Tag) Nitelik İletisi
(Prompt) Nitelik Değeri
(Value)
Boyut UzunlukxGenişlikxYükseklik 70×70x115
Kod Kodu (Kat_Oda) 02_03
Renk Renk Krem
Malzeme Malzeme Kumaş
Maliyet Fiyatı ($) 125
Şekil 7. 9
Uygulama 2:
1. Şekildeki yüzey sembolünü 1:1 ölçekli çiziniz.
2. Draw menüde Block>Define Attributes.. komutundan aşağıdaki verilen özelliklere göre “Y” niteliğini tanımlayın.
3. Çizimi Make Block komutu ile bloğa dönüştürün.(name:yüzey)
Şekil 7. 10
Y Niteliği
Tag (Nitelik ismi) Y
Prompt (Nitelik İletisi) Yüzey Pürüzlülük Değeri (mikron)
Value (Nitelik değeri) 0.8
4. Aynı dosya içine aşağıdaki şekli çizin ve şekildeki yüzey sembollerini Insert Block yardımıyla yüzey bloğunu kullanarak yerleştirin.
Şekil 7. 11
7.5 Divide ve Measure Uygulamaları
1. Aşağıdaki daire yayını çizerek,
a. 9 eşit parçaya bölün(divide)
b. L noktasından itibaren 6 mm lik eşit parçalara bölün.(measure)
Şekil 7. 12
2. Nokta yerine blok nesne uygulaması
a. Şekil 7.13 daki koltuk şeklini çiziniz ve Make Block la blok yapınız
Şekil 7. 13
b. Aynı çizim içine Şekil 7.14’ü çiziniz.
Şekil 7. 14
c. Divide komutuyla, koltuğu şekil 7.14 de gösterilen bileşik çizgiyi seçerek Şekil 7.15 deki gibi 9 adet yerleştirin
Şekil 7. 15
7.6 Dış Referans (Xref ) Yardımıyla Montaj Uygulaması
1. Aşağıdaki 5 parçayı ayrı çizim olarak kaydediniz.
2. Bu parçaları Şekil 7.17 deki montaj şemasına uygun olarak Insert menüden DWG Reference komutu ile birleştiriniz.
3. Montaj resminde gerekli düzetmeleri Refedit le düzenleyin.
Şekil 7. 16
Şekil 7. 17 Parçaların montaj yapılmış hali
8. İZOMETRİK ÇİZİMLER
İzometrik çizime geçmek için Drafting Settings’den “Snap and Grid“ sekmesinden Snap type’ de “Isometric Snap” işaretli olacak ve durum çubuğunda “Ortho Mode” aktif olacak.
Şekil 8.1
Şekil 8.2
Şekil 8.3 İzometrik çizim uygulamaları
